Bir yakınınızla irtibatın kopması, ailenin bütün düzenini bir anda değiştirir. Herkes bir yerden aramaya başlar, aynı kişiye birkaç kez ulaşılır, bazı yerler ise hiç akla gelmez. Dedektifin bu aşamadaki katkısı, dağınık bilgiyi bir sıraya koymak ve ailenin bildiği son yerlerden başlayarak düzenli bir kayıt tutmaktır. Aile, her günün sonunda nereye bakıldığını bilir ve yükün bir kısmını bırakabilir. Van’da bu işi üstlenen Van Dedektif resmî bildirimin yerini tutmaz; bildirim yapıldıktan sonra ailenin elindeki bilgiyi alıp sahaya taşır.

Önce bildirim, sonra plan

Karakola ya da jandarmaya gidip bildirimi yaptığınız gün, bu sayfada anlatılan çalışmanın da başlangıç günüdür; bildirim yapılmadan saha planı kurulmaz. Resmî çalışma başladıktan sonra dedektifin yaptığı iş onu tamamlar, yerine geçmez. Bildirimi henüz yapmadıysanız bize yazdığınızda ilk hatırlatacağımız şey bu olur.

Bildirimi hangi birime, hangi gün yaptığınızı bir kenara yazın; sonraki her adımda bu bilgiye dönülür. Aile içinde bu konuda kimin irtibat kişisi olacağını belirlemek de aynı bilginin farklı ağızlardan farklı biçimde aktarılmasını önler.

Resmî arama ile dedektifin çalışması arasındaki fark

Kayıtlara dayalı her iş polisin ve jandarmanın elindedir; dedektifin çalışması ise yerinde görülebilenlerle ve ailenin bildikleriyle sınırlıdır. Bu ayrım iki çalışmayı birbirine rakip yapmaz. Resmî ekipler kendi yöntemleriyle ilerlerken dedektif, ailenin aklına gelen ama tek tek dolaşmaya gücünün yetmediği yerleri bir plana bağlar.

Kimin hangi yere uğrayacağı, hangi yerin daha önce dolaşıldığı, hangi bilginin kimden geldiği tek bir kayıtta durur. Polis ya da jandarma ailenize yeni bir soru sorduğunda cevap bu kayıtta hazırdır; bir ayrıntı unutulmaz, aynı yer gereksiz yere ikinci kez dolaşılmaz.

Son görüldüğü yerden başlayan sıra

İlk bakılan yer, yakınınızın son görüldüğü ya da son haber verdiği yerdir; çalışma oradan onun bildiği, sık gittiği yerlere doğru genişler. Sıralama şöyle kurulur: en son görüldüğü yerler bir listeye, en sık bulunduğu yerler ikinci bir listeye yazılır ve önce ikisinin kesiştiği yerlere bakılır. Liste kent içindeki birkaç adresten oluşuyorsa bunlar kısa aralıklarla dolaşılabilir; içinde Çatak ya da Bahçesaray gibi uzak bir ilçedeki bir köy mahallesi varsa o bölüm ayrı bir güne yazılır.

Her saha gününün sonunda aileye o gün nereye uğrandığı ve ne görüldüğü bildirilir. Araştırma birkaç güne yayıldığında bu kayıtlar bir araya gelir; aile resmî görevlilere bir ayrıntı aktarmak istediğinde onu bu kayıttan kolayca bulur.

Yakınınız kendi isteğiyle ayrıldıysa

Yetişkin bir yakının kendi kararıyla ayrıldığı anlaşılırsa yerini aileye bildirmeyiz; şiddet ya da tehdit yüzünden uzaklaşmış olabileceğine dair bir işaret varsa da yer bilgisi verilmez. Bu durumda rapor, hangi yerlere hangi günlerde bakıldığını gösterir. Bunu işin başında aileyle açıkça konuşuruz; kişinin kendi hayatı üzerindeki kararına gösterilen saygı, araştırmanın kime hizmet ettiğini de netleştirir.

Araştırma sürerken aile ne yapmalı?

Aile aramayı bırakmak zorunda değildir; önemli olan, yapılanların aynı kayda işlenmesidir. Bir akraba Erciş’teki bir tanıdığı aradıysa ya da biri Tuşba’daki bir yere gidip baktıysa, bunu bize aynı gün bildirmeniz planın boşa tekrar etmesini önler. Yeni bir bilgi geldiğinde, ne kadar küçük görünürse görünsün, onu da iletin; bir ilçenin sırası tek bir cümleyle değişebilir.

Yakınınız hakkında internette paylaşım yapmayı düşünüyorsanız, kararı resmî görevlilerle konuştuktan sonra almanız daha doğru olur. Paylaşılan bir bilgi geri alınamaz ve kişinin kendi isteğiyle ayrıldığı bir durumda ona zarar verebilir.

Ailenin bir araya getirebileceği bilgiler

Çalışmaya başlamadan önce ailenin bildiklerini tek bir yerde toplaması zaman kazandırır. Şunlar planın ilk gününü belirler:

Yakınınızın yakın tarihli bir fotoğrafı ve dış görünüşüne dair kısa bir tarif.
Son görüldüğü ya da son haber verdiği yer, gün ve bu bilginin kimden geldiği.
Sık gittiği ya da kalabileceği yerlerin listesi; her birinin ilçesi, mahallesi ve köy olarak biliniyorsa köyünün adı.
Son dönemde sözünü ettiği bir plan, bir iş ya da gitmek istediği bir yer.
Bildirimin yapıldığı gün ve karakol ya da jandarma birimi.

Liste eksikse bu bir engel değildir. Hatırlanmayan bir ayrıntıyı tahminle doldurmak yerine boş bırakmak daha doğrudur; yanlış bir ilçeye ayrılan gün, doğru yere ayrılabilecek bir günü harcar.

Bu listeyi tek mesajda gönderdiğinizde ilk saha gününün sırasını ona göre kurar ve size yazarız.